نورستان دهیواد په ختیځه کي سیمه کي یو غرنی ولایت دي دا ولایت په دریو سیمو ویشل شوي چی دهغي له جملي شرقي نورستان غربي نورستان او مرکزي نورستان دي په شرقی نورستان کي کامدیش او برګمټال ولسوالی شتون لری غربی نورستان کي نورګرام دواب اومنډول ولسوالي شتون لري مرکزي نورستان کي وامه وایګل او پارون شتون لري دا ولایت له بدخشان پنجشیر لغمان او کونړ ولایت سره نښتي پولي لري همدارنګه یاد غرني ولایت له ګاونډي هیواد پاکستان سره ۲۲۰ کیلومټره ګډه پوله لري یاد ولایت که څه هم په لومړنیو کی یو له امن ترینو ولایتونو نه وه خو په ورستیو کي دا ولایت دجنګ په یوه عملي ډګر ګرځیدلۍ دی موده وړاندي ددي ولایت په یو شمیر ولسوالیو کي بهرني ځواکونه او دهیواد ملي اردو ځای پرځای شول خو دوسلوالو طالبانو دزیات زور له امله یي ډیرۍ زیانونه ولیدل او تردي چی له دی ولایت نه ووتل اوس یاد ولایت کي دافغان ملي اردو ځواکونه شتون نه لري ددي ولایت ډیري اوسیدونکي په دی نظر دي چی مرکزي دولت شا اړول یاد ولایت ته سخت زیانمنونکي دي دوی زیاتوي چی که دکابل اداره دافکر کوي نورستان که طالبان ونیسي نو دوی به یی په کابل خطر احساس نه کړي سمه نه ده دوي واي چی افغان دولت ډیری ځل داویلي چی دپاکستان هیواد نه افغانستان خاوری ته وسلوال دفغالیتونو لپاره راځي نو دوی که رښتیا هم په دي باور لري چي له پاکستانه افغانستان ته وسلوال راځي او دلته دافغان دولت په وړاندی مبارزه کوي نو یو داسی ولایت چی له پاکستان سره ۲۲۰ کیلومتره اوږده پوله لری نو افغان دولت په دی څنګه ځان باوري کولاي شي چی د ګوتو په شمیر سرحدی پولیس به دراتلونکو وسلوالو مخه ونیسي دیاد ولایت خلک واي چي نور یي په افغان دولت باور له منځه تللي دوي زیاتوي چی تل یی ورته ژمني ورکړي دي چی یاد ولایت ته به افغان ملی اردو یوه قوي ډله ور استوي خو داهغه څو وه چي تیرو اتو کلونو کي دنورستان خلک پري تیر ایستل شول.

یو شمیر نورو خلکو دمرکو په حال کی وویل چی ددولت سره ودریدو خو مونږ دولت بیرته ناهیلي پریښودو دوي داهم راته وویل چی دڅلورمي پیاده لیوا په نامه چي په د فاع وزارت کي دنورستان په نوم ده په ننګرهار اوکونړ ولایتونو کي فغالیت کوي خو دنورستان په خاوره یی پل نه دي ایښي دوي له خولي که افغان دولت راتلونکي اوړي ته یاد ولایت لپاره ځانګړي امنیتي پلانونه ترخه نه کړي نو لیري نه ده چی یاد ولایت به وسلوال طالبان ونیسي.

دنورستان دملی امنیت ریاست یوي باوري سرچیني دنوم دنه ښودلو په شرط وویل چي په وایګل او کامدیش ولسوالیو کي دوسلوالو طالبانو او دحزب اسلامی تر څنګ القاعده لشکر طییبه لشکر جنګجوي جالشهداي اشاغت او نوری مختلفي جنګي ډلي شته چي په یادو سیمو کي شتون لري او غواړي چی دپسرلی په راتګ سره یاد ولایت ترخپل کنټرول لاندی راولي.

دنورستان ولایت دامنیي قومنداني سرپرست مسول سمونوال علام فاروق نورستاني واي چی په یاد ولایت کي دوي سیمیز دغامه نظم او دخاصو ځواکونو پولیس نه لري نوموړی وای چی ددوي دملی پولیسو تشکیل ډیر کم دي او په کمو وسایلو دوي له وسلوالو سره مبارزه کوي نوموړی زیاتوي چی دیاد ولایت دوایګل ولسوالي او دکامدیش ولسوالي ډیری برخي دوسلوالو طالبانو په لاس کی دي او دوی ددی وړتیا نه لری چی یادی سیمي دی په یوازی توګه ملي پولیسو په شتون بیرته ونیسي.

دی هم دا خطر لری نه بولي که چیری مرکزي دولت همداسي لاس ترزنی کیني نو داولایت به له سقوط سره مخ شي.

له بل لوري دنورستان ولایت دولایتي شورا سرپرست مسول ډاکټر شمس الدین اصیلزاده مرکزي دولت په دي تورنوي چي له نورستان سره دمور او دمیري چلند کوي دده په خبره چي که چیري یاد ولایت راتلونکي اوړی هم همدا پولیس ولري او نور امنیتی ځواکونه یی مرستي ته مخه وروانړوی نو دابه له شک پرته وي چي نورستان ولایت به دوسلوالو مخالفینو ترکنټرول لاندي وي او بیا به مرکزي دولت هم په کابل دوسلوالو مخالفینو له کوي بریدونو خوندي نه وي.

دوسلوالو طالبانو ویاند زبیح الله مجاهد راسره په خبرو کي وویل چي دنورستان په سلو کی اتیا فیصد اوس ددوي تر ولکي لاندي دي نومووړي واي چي دوانټ وایګل کامدش او منډول ولسوالي هغه ولسوالي دي چي ټولي ددوي ترکنټرول لاندي دي مجاهد زیاتوي چی نورګرام دواب برګمټال او وامه هغه ولسوالي دي چي مرکزونه یی یوازي ددولت په لاس کي دي او دوي نه شی کولاي چي په خپل شاوخوا هم ولکه ولري دده په خبره چي دوي دپسرلي په راتګ سره نه یوازي په نورستان بلکي په ټول افغانستان کي پراخ عملیات پیل کړي او ددي عملیاتو له ترسره کیدو سره به نورنه افغان دولت او نه هم ددوي نړیوال متخدین ارامه سا واخلي.

یوه بله له ضروري خبرو هغه داده چي نورستان کي کم پولیس اوس له نورو ستونزو سره هم مخ دي دوي کافی وسلي او تجهیزات نه لري دامنیه قومنداني یوی باوری سرچیني راته وویل چي دوي دمرمیو او وسلو له سخت کمښت سره مخ دي نوموړی سرچینه واي چی له نورو ځایونو دوي وسلی نه شي رالیږدولي ځکه نورستان ته راعلي لاری د طالبانو په ولکه کي دي او هیلیکپټرونه خو په دری څلورو میاشتو کي یو واري هم په ډیرو غوښتنو یاد ولایت ته راشي خو هغوي هم ددوي وسلي نه لیږدوي له بل لوري نورستان کی پولیس زري دار موټر نه لري یوازي د ګوټو په شمار رینجر موټرونه شتون لري چی هغه هم اوس ډیری له منځه تللي او دترمیم کوم ورکشاپ دلته نشته چي یادي ویجاړي موټري بیرته ورغوي.

دنورستان والي تمیم نورستاني وایي چي دیاد ولایت امنیتي ستونزو دخل په موخه یي ډیري امنیتي اورګانونو سره لیدلي ولي هغوي له دوي سره لازمي مرستي نه کوي دده په وینا چي که چیري نورستان ته راغلی لاري بیرته له وسلوالو ونیول شي نو ددوي ډیري ستونزي به له منځه ولاړي شي دنورستانی دمعلوماتو له مخي چي امنیتي اورګانونو او دهیواد تر جمهور ریس پوري یی خبر رسولي چي که روان کال کي داولایت له وسلوالو طالبانو ونه ژعورل شي نو دا ولایت به له سقوط سره مخ شي.